در گفتار قبلی، درباره شمار کاربران و سایت های اینترنتی صحبت کردیم. همانطور که گفته شد، اکنون بیش از ۳۲ میلیون پرتال اینترنتی فعال و قریب به ۳ میلیارد نفر از جمعیت کره زمین، کاربران اینترنت، بزرگ ترین رسانه در تاریخ بشر هستند. حضور گسترده جمعیت کره زمین در فضای مجازی، فرصت های خوبی را برای توسعه ارتباطات و تبادل اطلاعات سریع و دقیق در دنیای امروزی که دهکده جهانی نامیده می شود فراهم کرده است. در گفتار امروز، به موضوع تجارت الکترونیک (ecommerce) و نقش دولت الکترونیک (e-government) در توسعه تبادلات تجاری و اقتصادی میان ملت ها اشاره می کنیم.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه


گردش مالي تجارت الکترونيک۱ در جهان روز به روز در حال افزايش است. این رقم صدها میلیارد دلار را در سال نشان می دهد. تنها فروش اینترنتی سایت های آمازون، ای بی و یاهو و گوگل در سال، چیزی بالغ بر ۲۰۰ میلیارد دلار می شود. این یعنی یک فرصت آفرینی اشکار و خلاق در کسب و کار امروزی. تجارت الکترونيک به عنوان بخشي از فرهنگ روزمره مردمان روزگار ما مبدل شده است. مهم نيست که شما سايت اينترنتي براي فروش کالا يا خدمات داريد يا آن که مسئول يک بانک بزرگ هستيد. حتي اگر از طريق موبايل يا صفحه خود در فلان بانک، پول جابجا مي کنيد و قبض هاي آب و برق را پرداخت مي کنيد، در توسعه تجارت الکترونيک سهيم هستيد.

هر اندازه تجارت الکترونيک گسترش يابد، پول فيزيکي کم تري نياز خواهيم داشت و پول کم تر، يعني آلودگي کم تر و کاغذ کم تر وترافيک کم تر. همه اين مسائل منجر به توسعه پايدار۲ و گذار از تجارت سنتي به تجارت سبز۳ مي شود که رويکرد آن، احترام به جامعه و محيط زيست در کنار سود شرکت ها۴ مي باشد. بنابراين وقتي شما از تجارت الکترونيک استفاده مي کنيد و فرهنگ خريد شما و تعامل با بازارهاي مختلف از سنتي به ديجيتالي تغيير مي کند، در واقع در گسترش فناوري اطلاعات سهيم هستيد.

در کشور ما که سابقه تجارت الکترونيک و بانکداري مبتني بر فناوري اطلاعات و ارتباطات در آن، سابقه اي طولاني نيست، تنها ظرف يک دهه اخير، استقبال فوق العاده اي از خدمات بانکداري الکترونيک و خريد کالا از سايت هاي اينترنتي فارسي صورت گرفته است به گونه ای که بیش از ۲۰ بانک و موسسه مالی و اعتباری در کشور، روزانه به میلیون ها ایرانی در سراسر جهان خدمات آنلاین بانکداری مجازی را ارائه می کنند. در کنار این فعالیت، روزانه بیش از ۵ میلیون بورس باز ایرانی از طریق قابلیت های کارگزاری های آنلاین، به تبادلات در بازار سرمایه کشور مبادرت می کنند که این رقم، تبادل مالی بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان در روز را شامل می شود. آن هم ظرف کم تر از ۴ ساعت در روز. این در کنار ده ها میلیون تومان خرید و فروشی است که روزانه ایرانیان در فضای مجازی برای خرید کالا و خدمات پرداخت می کنند.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه

ده ها ميليون کد کاربري جهت اتصال به بانکداري اينترنتي ده ها بانک و موسسه دولتي و خصوصي کشور در کنار صدها هزار دستگاه خودپرداز۵ و پايانه فروش۶ در حالي در اختيار مخاطبان ايراني قرار دارد که خدمات گسترده شرکت پست ايران۷ به صاحبان سايت هاي خريد و فروش کالا، موجب رونق فراوان خريدهاي اينترنتي و فرهنگ خريد ديچيتالي شده است. اگر نگاهي به ۱۰۰۰ سايت برتر اينترنت داشته باشيم، در خواهيم يافت که پرتال هاي ارائه کننده خدمات تجارت الکترونيک، از پرداخت و جابجا کردن پول گرفته تا حراجي و فروش کالا و خدمات، از رتبه هاي بالايي برخوردار هستند و انتشار صدها مقاله و کتاب علمي ماهانه در اين عرصه در سراسر جهان، خود دليلي است آشکار بر اهميت کسب و کار هاي مبتني بر تجارت آنلاين.

بنابراين اين نکته قابل استنباط است که حجم تريليارد دلاري تجارت الکترونيک در دنيا و شايد چند صد ميليون دلاري آن در ايران، نشان دهنده فرصتي است بي بديل و استثنايي براي علاقمندان به فعاليت در اين عرصه. صدها فرصت مختلف در حوزه تجارت الکترونيک وجود دارد که علاقمندان مي توانند به آن ورود پيدا کنند. ظرف چند سال اخير، ده ها نشريه و سايت۸ و وبلاگ فارسي در اين حوزه راه اندازي شده است و صدها دانشجوي ايراني در مقاطع فوق ليسانس و دکترا در سراسر حهان، ساختارهاي تجارت الکترونيک در ايران را در مطالعات موردي خود انتخاب کرده اند.

اين موضوع را بيش تر بشناسيد و براي ورود به آن، با استفاده از نظرات مشاوران و متخصصان، برنامه ريزي کنيد. تجارت الکترونيک، تجارتي است بدون ماليات و هزينه هاي سربار مغازه و شرکت و منابع انساني گسترده. از فروش ۱۰ کالا و خدمات شروع کنيد تا به ۱۰۰ هزار کالا و خدمات برسيد. اين يک سر نخ بزرگ براي کارهاي بزرگ است. در نهایت تجارت الکترونیک فرصت ساز است و نقش مهمی در توسعه کارآفرینی دیجیتالی (digital entrepreneurship ) دارد.

تجارت الکترونیک میتواند در وقت و هزینه صرفه جویی کند. کار راه بیاندازد. جوانان را به حمایت از محیط زیست ترغیب کند. اطلاع رسانی را گسترده و کم هزینه کند. دسترسی مخاطبان به کالاها و خدمات را آسان کند و خلاصه در توسعه پایدار نقش آفرینی مولد و خلاقانه داشته باشد. موضوعی که بسیار در دنیای امروز درکشورهای در حال توسعه مورد غفلت قرار گرفته است. قضیه توسعه فضای مجازی، فقط به بحث تجارت الکترونیک و فعالیت های خرید و فروش محدود نمی شود. کشورها نیز برای قد علم کردن در فضای مجازی و تولید محتوا و تاثیر گذاری سایبری بر دیپلماسی عمومی اینترنتی، به طور گسترده در فضای صفر و یک حضور دارند.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه


هم اکنون بیش از ۲۰۰ کشور جهان دارای صدها سایت اینترنتی رسمی در وب می باشند که اخرین اطلاعات و اخبار از حوزه های کار سازمانی خود را به زبان های زنده دنیا در اختیار طیف گسترده ای از مخاطبان خود قرار میدهند. سايت هاي دولتي در ايران و جهان، صدها هزار پرتال رسمي را شامل مي شود. تنها در ايران، بيش از ۳ هزار پرتال دولتي شناسايي و راه اندازي شده است و در برخي از پايگاه ها۹، اين پرتال ها معرفي شده اند. از پيگيري سوابق بيمه اي بيست ميليون ايراني بيمه شده۱۰ و ارتباط با مراکز انتظامي۱۱ گرفته تا سفارت خانه ها و وزارت امور خارجه۱۲ و تعامل با نهادهاي نظامي۱۳، همه و همه در اينترنت ويترين خاص خود را دارند و امکانات متنوعي را براي ميليون ها کاربر ايراني اينترنت فراهم کرده اند.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه

امروز حتی سپاه و وزارت اطلاعات به عنوان نیروهای امنیتی و اطلاعاتی سرافراز کشور، حضور فعالی در اطلاع رسانی در فضای مجازی دارند و در تقویت دولت الکترونیک ایران موثر هستند.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه


به هر حال آخرین اطلاعات از وضعیت دولت الکترونیک ایران را میتوان از طریق سایت رسمی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بدست اورد که سایت dolat.ir نیز در این عرصه فعال است.

فرصت های توسعه تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه


باید اذغان داشت که سایت اطلاع رسانی دفتر مقاطم معظم رهبری (leader.ir) و سایت دفتر ریاست جمهوری به نشانی president.ir از جمله پر بیننده ترین سایت های اطلاع رسانی رسمی کشور می باشد که با زبان های روز دنیا، پذیرای مخاطبان داخلی و خارجی می باشند. به هر حال، دولت ها امروزه براي فعاليت هاي مختلف خود، حتي پرتال هاي اختصاصي راه اندازي مي کنند. بنابراين، کم تر مرکز دولتي و نيمه دولتي در دنيا مي توان سراغ داشت که پرتالي براي اطلاع رساني برنامه ها و خدماتش به جامعه مخاطبان در اختيار نداشته باشد.

صدها هزار پرتال رسمي توسط دولت ها در اينترنت راه اندازي شده است که حجم قابل توجهي از اطلاع رساني و سطوح تعاملي دو سويه آنان با مخاطبان محلي و بين المللي را به دوش مي کشد. اين پرتال ها، بر خلاف پرتال هاي خصوصي و غير رسمي، مخاطباني در سراسر جهان دارند و بايد به نيازهاي اطلاعاتي و ارتباطي آن ها در حوزه هاي گوناگون پاسخ دهند. اطلاع رساني دولتي ها در وب، جنبه هاي مختلف دارد. يک دانشگاه دولتي ،خدماتش و مخاطبش يک نوع طيف را تشکيل مي دهد، پرتال شهرداري تهران۱۴ و نيويورک۱۵ و آمستردام۱۶ نيز جور ديگر.

آن چه مهم است توجه به اين نکته کليدي مي باشد که پرتال هاي رسمي در دنيا، حجم قابل توجهي از دو ميليارد مخاطب اينترنت را روزانه به خود اختصاص مي دهند و در توسعه فناوري اطلاعات در دنيا نقش بسزايي دارند. همچنين در توسعه محتوا و خدمات در اينترنت. همه اين پرتال ها نيازمند به روز رساني و خدمات اطلاع رساني و توليد محتوا و بارگذاري اطلاعات هستند. همه اين پرتال ها نيازمند مديريت هوشمند، روابط عمومي الکترونيک، و،مديريت ارتباط با مخاطبان و هم چنين به روز رساني سيستم هاي نرم افزاري و سخت افزاري و منابع انساني مي باشند.

شما به عنوان شهروند دهکده جهاني۱۷ امروزي، آيا مي توانيد نقشي در حوزه توسعه سايت هاي دولتي ايران و جهان داشته باشيد؟ صدها ميليون دلار صرف نگهداري و به روز رساني سايت هاي دولتي در جهان مي شود. شما چند دلار از اين گردش مالي عظيم را مي توانيد به خود اختصاص دهيد؟ يکي از کسب و کارهاي خوب در روزهاي آينده، توجه به کسب و کار سايت هاي دولتي در ايران و جهان است که علاقمندان مي توانند براي حضور در اين بازار به نسبت کم رقيب و پر رونق، بازيگر خوبي در صحنه باشند.

دولت الکترونیک تنها در عرصه اطلاع رسانی فعالیت ندارد. انتخابات و فضاي سايبر۱۸ بخش جدايي ناپذير از فعاليت هاي سياسي و رقابت هاي حزبي در دو دهه اخير شده اند. آگاهي از برنامه هاي احزاب، ارتباط با مسئولان ارشد و مياني، آشنايي با نامزدها و ارتباط مستقيم صوتي و تصويري با آنان و مشارکت در فعاليت ها و برنامه هاي سياسي و فرهنگي از طريق رسانه ديجيتال، فرصت هاي زيادي را در اختيار فعالان سياسي قرار داده است. در یک دهه اخیر، هر انتخاباتی که در کشور ما برگزار شد، سایت های اطلاع رسانی نامزدها در ارائه اطلاعات و انتشار محتوای مختلف برای طیف گسترده ای از سلایق و علاقمندان نقش بسزایی ایفا کرد و این نقش در عرصه شبکه های اجتماعی متنی و تصویری نیز بیش از قبل نمود پیدا کرده است.

اکنون آگاهي مردم درباره نامزدهاي انتخابات در اقصي نقاط جهان، از طريق ابزارهاي اينترنتي صورت مي گيرد و کم تر پيش مي آيد که افراد براي دسترسي به اطلاعات گروه ها و جناح هاي سياسي، به رسانه هاي مکتوب و حتي راديو مراجعه کنند. تلويزيون و اينترنت دو ابزار فراگير دنياي امروزي هستند که راه را براي توسعه سياسي و اطلاع رساني جهاني و مالتي مديا فراهم کرده اند. کمپين هاي ديجيتالي در اينترنت و پرتال هاي متنوع و مختلفي که هواداران نامزدها و جريان هاي سياسي در سراسر جهان راه اندازي مي کنند، فرصت هايي براي معرفي گسترده نامزدها و برنامه هاي آن ها را تدارک مي بيند.

امري که تا پيش از اين، مسبوق به سابقه نبوده است. عصر طلايي و ديجيتالي دهکده جهاني، بستري براي جهاني کردن و جهاني شدن ايده ها و شخصيت هاي گوناگون است که ابر متن ها و پرتال هاي اينترنت، اين وظيفه خطير را به دوش مي کشند. حتي ورود فناوري اطلاعات منجر به تغيير رفتار اطلاع رساني نامزدها و جريان هاي سياسي شده است به گونه ای که حتي يک سال پيش از برگزاري انتخابات مختلف ،هواداران به طور رسمي و غير رسمي به انتشار اطلاعات الکترونيکي دربااره جريان مورد علاقه خود مي پي دازند. برگزاري انتخابات الکترونيکي و مسائل مربوط به آن نيز در همين حوزه قابل بررسي مي باشد.

انتخابات رياست جمهوري سال ۲۰۰۸ آمريکا که به انتخاب نخستين رئيس جمهور آفريقايي –آمريکايي اين کشور بعد از سه قرن انجاميد، از پر خرج ترين انتخابات سياسي جهان به شمار آمده است که نقش شبکه هاي اجتماعي و اينترنت در پيروزي حزب و نامزد منتخب، فوق العاده ممتاز و برجسته قلمداد شده است. موضوعي که در گفتار رقباي انتخاباتي وي نيز بر آن تاکيد شد۱۹ و برخي ها معتقد بودند که اگر جادوي اينترنت نبود، اوباما اکنون در کاخ سفيد نبود۲۰.

جادوي اينترنت، جادوي مالتي مديا هست که يک لينک را ظرف چند دقيقه در اختيار ميليون ها کاربر در سراسر گيتي قرار مي دهد. امروز در کشور ما نيز فعالان عرصه انتخابات و فناوري اطلاعات، سرمايه مادي و معنوي زيادي را براي حضور گسترده در اين عرصه پر رونق و پر مخاطب در دستور کار دارند. حضور ديجيتالي نامزدها در انتخابات مختلف از شوراي شهر و مجلس گرفته تا رياست جمهوري، همه و همه بر علاقه جريان هاي سياسي به حضور ديجيتالي فعالانه در عرصه نبرد سياسي حکايت دارد. امروزه رسما برخي از پرتالهاي خبري و اطلاع رساني فارسي، متعلق به شخصيت هاي فرهنگي، سياسي و هنري شناخته شده ايراني است که پيش تر، چنين رسمي مرسوم نبود.

پرتال هايي که بعضا روزانه پذيراي صدها هزار خواننده از سراسر جهان است. رسانه هايي که حتي از رسانه هاي مکتوب و قديمي معتبر نيز، طيف مخاطبانش وسيع تر و پر شمار تر است. آگاهي از برنامه هاي تبليغاتي، اطلاع رساني، نشست ها و فعاليت هاي مختلف نامزدها و جريان هاي وابسته به آنان، از طريق رسانه هاي اينترنتي بسيار آسان و سريع تر است. بنابراين اين بازار، يک بازار پر رونق و دائمي براي کسانيست که خواهان فعاليت اثربخش و حرفه اي در آن هستند. بازاري که هر از گاهي ايجاد مي شود و مي تواند سودآوري خوبي براي حاضران در اين عرصه به دنبال داشته باشد. مهم آن است که شما بتوانيد صحنه گردان خوبي در بازي هاي اينترنتي حوزه سياست باشيد، چرا که سياست مداران معمولا در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات و سايت و اين جور مسائل، صاحب اطلاع و مطلع نيستند و شايد وبگرد هم نباشند!

بنابراين مشاوران آنلاين در اين حوزه، مي توانند در بازار پر رونق و شناخته شده اي، با برنامه حرفه اي وارد شده و گوي سبقت را از رقباي هميشگي و بزرگ بربايند. تلاش کنيد براي نامزدهاي مختلف حاضر در عرصه هاي گوناگون انتخاباتي، فرصت هاي اطلاع رساني الکترونيکي را فراهم کنيد و به آن ها برنامه هاي خلاقانه بدهيد. هزاران سايت دولتي ايران در وب وپرتالهاي شخصيت هاي مختلف، نيازمند به بروز رساني و ايده هاي خلاقانه ديجيتالي است. به آن ها ايده بدهيد تا افکار و نظراتشان بيش از ساير رقبا در محيط صفر و يک توزيع و منتشر شود.


۱٫  E-commerce

۲٫  Sustainable development

۳٫  Green Commerce

۴٫  CSR – Corporate Social Responsibility

۵٫  ATM

۶٫  Pose

۷٫  WWW.POST.IR

۸٫  www.1st.ir / www.ebmag.ir / www.ecb.ir / http://www.iraneb.com

۹٫  http://www.iran.ir/directory

۱۰٫  http://savabegh.sso.ir

۱۱٫  www.police.ir

۱۲٫  www.mfa.gov.ir

۱۳٫  www.sepahnews.ir

۱۴٫  www.tehran.ir

۱۵٫  www.nyc.gov

۱۶٫  http://www.amsterdam.nl

۱۷٫  Global village

۱۸٫  Cyber space

۱۹٫ Stirland,S.,(2009) ,”Obama’s Secret Weapons: Internet, Databases and Psychology”, October 29, 2008

۲۰٫ http://bits.blogs.nytimes.com/2008/11/07/how-obamas-internet-campaign-changed-politics

دسته‌بندی‌ها: مقالات

0 دیدگاه در “تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در یک نگاه”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته‌های پیوسته

مقالات

تعداد کاربران و سایتهای اینترنتی چقدر است؟

فناوری اطلاعات و ارتباطات (Information and Communication Technology) در واقع یکی از پیش رو ترین صنایع در دنیای امروزی قلمداد می شود. در واقع ICT فرصت های مختلفی را در اختیار صنایع گوناگون قرار داده خواندن ادامه...

مقالات

فرصت آفرینی خلاقانه با کارآفرینی دیجیتالی

در گفتار اول، درباره حضور ۳ میلیاردی کاربران اینترنت در فضای مجازی سخن گفتیم و دومین گفتار، به بررسی اجمالی نقش تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در ارتقای توسعه پایدار و اطلاع رسانی گسترده برای خواندن ادامه...

مقالات

فرصت ها و مخاطرات در عصر دیجیتالی روزگار ما

در گفتار اول، درباره حضور ۳ میلیاردی کاربران اینترنت در فضای مجازی سخن گفتیم و دومین گفتار، به بررسی اجمالی نقش تجارت الکترونیک و دولت الکترونیک در ارتقای توسعه پایدار و اطلاع رسانی گسترده برای خواندن ادامه...